Κυδωνιώτικες Σκανταλιές

ΣΚΑΝΤΑΛΙΑ

Σκανταλιές στήναμε  όλο το χρόνο για να πιάνουμε κυρίως κοτσύφια , κίσσες και μικρότερα πουλιά  π.χ. τσιόνια ,κομπογιάννους, σιταρίθρες, κοκινολαίμηδες γαιδρότσιονα κλπ. Τα μέρη που στήναμε τις σκανταλιές άλλαζαν σύμφωνα με τις εποχές. Το χειμώνα  με τα χιόνια στήναμε τις σκανταλιές σε σημεία που δεν τα επιανε το χιόνι, μέσα σε ρίζες δέντρων ,μέσα σε βάτα, κοντά σε σημεία που έριχναν οι χωρικοί τις κοπριές. Το καλοκαίρι στήναμε τις σκανταλιές σε ρέματα,μέσα σε βάτα ,κάτω από μουριές καμιά φορά και πάνω στα δέντρα, μέσα στα καλαμπόκια ,όσο καιρό διαρκούσε το αλώνισμα στήναμε τις σκανταλιές γύρω από το αλώνι

Στήσιμο Σκανταλιάς

Για να στηθεί μια σκανταλιά χρειάζονται

1.Μιά πλάκα από σχιστόλιθο διαστάσεων40cmX30cm

2.Μία πέτρα κάπως  τετραγωνισμένη και βαριά ,υψους περίπου 10cm

3.Τέσσερα ξύλα (βέργες) που τα λέγαμε σκάνταλα

Αρχικά χρησιμοποιώντας την ίδια την πλάκα ως σκαφτικό εργαλείο καθαρίζαμε και αλφαδιάζαμε την επιφάνεια που θα κάλυπτε  η πλάκα  μετά την πτώση της. Στη συνέχεια στηρίζαμε καλά το κοτρόνι και δοκιμάζαμε την αντοχή του στηρίζοντας την πλάκα  με το επάνω ξύλο μόνο ώστε το επάνω ξύλο να συνδέει την επάνω αιχμή του κοτρονιού με το πάνω μέρος της πλάκας και  η πλάκα να είναι κεκλιμένη . Κάναμε κάνα δυο δοκιμαστικά για να βεβαιωθούμε μήπως  κατά την πτώση της η πλάκα βρεί στο κοτρόνι και μετά αρχίζαμε το τελικό στήσιμο που γινόταν ως εξής. Τοποθετούσαμε το όρθιο ξύλο "ορθάρι" ώστε η κάτω ακρη του σχεδόν να αγγίζει το έδαφος και η πάνω άκρη του να προεξέχει λίγο πάνω από την αιχμή του κοτρονιού. Στη συνέχεια ανασηκώνοντας ελαφριά το επάνω σκάνταλο  με το ένα χέρι το στηρίζαμε στο "ορθάρι" στο πάνω άκρο του, κρατώντας κόντρα με το άλλο χέρι για να μην πέσει η σκανταλιά, τέλος με ταχυδακτυλουργία  τοποθετούσαμε τα κάτω σκάνδαλα που συνδέουν την κάτω άκρη του ορθιου με το κάτω μέρος της πλάκας. Τα δύο κάτω σκάνδαλα σχηματίζουν ισοσκελές τρίγωνο. Τώρα η σκανταλιά έχει στηθεί, αν για κάποιο λόγο μετακινηθεί κάποιο από τα κάτω ξύλα η πλάκα πέφτει παγιδεύοντας ότι είναι από κάτω.Όταν τελειώναμε το στήσιμο βάζαμε το δόλωμα που ηταν συνήθως λίγα ψίχουλα ,λίγο καλαμπόκι, καμιά μούρα παραγινομένη …Τα πουλιά ανυποψίαστα πλησίαζαν και  πατούσαν πάνω στις βέργες της σκανταλιάς ,η σκανταλιά έπεφτε και τα πλάκωνε.Για να πιάνουμε ζωντανά πουλιά ανοίγαμε κάτω από την πλάκα ένα βαθούλωμα.Για μεγαλύτερα πουλιά (Κίσσες) βάζαμε πολύ μεγαλύτερες πλάκες ,αλλά συνέβαιναν και ατυχήματα πχ. μια φορά σε μια σκανταλιά πιάσαμε 12 κλωσοπούλια της μάνας μου ....